بالاخره آب بعد از هفت ماه در روز عید قربان به سی و سه پل و دیگر پل های تاریخی اصفهان رسید . این در حالی بود که اصفهانی ها دعای عرفه را هم در ضلع شرقی سی و سه پل خواندند و برای بارش باران دست به دعا برداشتند .

عکس هایی قبل و بعد از زنده شدن دوباره زاینده رود ...

بولاغ اوتی

اسامی عمومی دیگر : آب تره ،علف چشمه ، شاهی آج ، بولاغ اودی ، بالاغوتی ، جرجیره آبی ،قره العین رشاد

نام علمی : Nasturtium officinale R.Br.

نام خانواده : شبو

نوع گیاه : بوته

قسمت مورد استفاده : برگ ، دانه و گل

مهمترین مواد موثر دارویی : گلوکوناستورتین ، ویتامین های A، C ، D  املاح معدنی ( مثل : آهن ، ید ، پتاس سدیم و غیره )، آنزیمها ، روغن فرار، مواد تلخ

خواص درمانی : خلط آور ، ضد اسکوربوت قوی ، ترمیم کننده املاح بدن ،آرام کننده ی دردهای عصبی ، اشتها آور و پایین آورنده قند خون و برطرف کننده عوارض پوستی

موارد استعمال در پزشکی سنتی : به عنوان ضد التهاب ، ضد خونریزی ، دفع کننده سنگ کلیه ،ضد تب ، اشتها آور ،جلوگیری از حاملگی توصیه شده است .

مقدار و دستور مصرف : گیاه تازه به مقدار 40 تا 100 گرم در روز به صورت سالاد و گیاه خشک شده به مقدار 10 تا 20 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده .

جغدها با « صدا خفه کن بیولوژیکی »

به طور کلی جغدها دو خانواده اصلی دارند : استریگیدها و تیتونیدها . تیتونیدها که قرص صورت آنها به شکل قلب است دارای دو جنس و یازده گونه هستند . استریگیدها که اکثریت جغدهای کره ی زمین را شامل می شوند 12 گونه دارند .

هیچ پرنده ای جذابیت یک جغد را ندارد . چشمان بزرگ و گرد ، قرص صورت گرد جغد توجه ما را به خود جلب می کند . بدن جغد به شکل یک بیضی پر از پر است و بسیار دوست داشتنی است . این پرنده شکاری بسیار جسور است . چگونگی روش زندگی جغد به مطالعه بیشتر نیاز دارد ، زیرا برخی از آنها شبگرد هستند ، شیوه های زندگی خود را در پرده سیاه شب پنهان می کنند . سوراخهای گوش بزرگتر از حد معمول نیز به همان مهمی اند که حتی ریزترین حرکات را دریافت می کند .

گردن نرم و انعطاف پذیر جغد او را قادر می سازد تا بیشترین استفاده را از این حواس بکند . از هر طرف گردن او 180درجه می چرخد . بنابراین ، از دو سمت در مجموع 360 درجه گردش را به حرکت در می آورد .

دیگر مشخصه جغد « صدا خفه کن بیولوژیکی » است . بالهای جغد در هنگام پرواز با صدا همراه نیستند . صدای بالهای او در هوای آرام و ساکت به سختی شنیده می شود .

اکثر پرندگان سه چنگال در جلو و یکی در عقب دارند ، ولی جغد دو چنگال در جلو و دو چنگال در عقب دارد و اگر لازم باشد ، می تواند یکی از چنگالهای عقب را به جلو بیاورد . این جانور چنگالهای پر قدرتی دارد .

در چین باستان و ژاپن بر این اعتقاد بودند که جغدها شیطان را دور می کنند . بنابراین ، مجسمه های جغدگونه به همراه مردگان دفن می شد. در یونان باستان ، جغدها به الهه دانایی ربط داده می شوند و تا حال حاضر براین عقیده اند که جغد دارای نیروهای مافوق طبیعی است . در زمانهای دوردست ، جغدها سمبل عقل و هوشیاری بودند ، ولی به دلیل فعالیت برخی از آنها در طی شب و صداهای عجیب در بین مردم به عنوان پرندگان افسانه ای و به غلط شوم محسوب می شوند . به هر حال اگر برخی از عوام از جغد بیزار باشند ، بی گمان ریشه در روش زندگی غلط انداز و گاه نواهای وهم آور بعضی از گونه های جغد دارد . در مقابل در یک نوع مسابقه ملی ژاپنی ، به ویژه جغد عقابی را به عنوان خدای جنگل پرستش می کردند.

دشمنان این پرندگان متعددند. تمام پرندگان روزگرد برای آنها مسئله ایجاد می کنند و آنها را بدون ترحم از بین می برند. انسان نیز که در زمان طولانی موجب عذاب جغدها شده است ، در حال حاضر در حفظ و حراست از آنها به شدت می کوشد. زیرا برای انسان ثابت شده است که این جانور به عنوان یک عامل موثر و ارزشمند عمل می کند : در بریتانیا جغد به عنوان پرنده سلطنتی به شمار می رود ، در آلمان جغد سمبل عقل است و در فرانسه به عنوان سمبل زیبایی محسوب می گردد .

این جانوران بیشتر روزگرد هستند تا شبگرد. هنگامی که یک انسان را مشاهده می کنند ، به مانند سلام کردن پیش از فرار به یک سوراخ یا پرواز ، سر خود را تکان می دهند .

صدای آنها در بهار و هنگام جفت یابی دلنواز است . گویی که نوازنده ماهر فلوت می زند. غذای آنها به ویژه ترکیبی از حشرات ، ملخ ، عقرب است و گاه به مارها نیز حمله می کنند . این جانور همچنین جانوران کوچک ، مانند جوندگان کوچک ، پرندگان کوچک ، قورباغه و مارمولک را شکار می کند .  در بهار لانه خود را طویل می کنند ، زیرا جوجه ها در این فصل به دنیا می آیند . در ته کانالهای احداث شده ، پرنده ماده 5 یا 6 تخم می گذارد .

جغدهای برفی در منطقه سرد ، بی روح و منزوی توندار زیست می کنند . عقیده ساکنان برخی از نواحی توندرا این است که جغد منطقه آنها را از انزوا خارج کرده است .

سنبل الطیب

اسامی عمومی دیگر: علف گربه ، والرین ، سنبل الجبل ، سنبل الطیب هندی ، سنبل عصفربا

نام علمی : Valeriane officinalis L.

نام خانواده : Valerianaceae

نوع گیاه : بوته

قسمت مورد استفاده : ریشه و ریزوم

مهمترین مواد موثر دارویی : روغن فرار، الکالوئید ( کاتینین، والریانین )، رزین ، تانن ، گلوکز ، آنزیمها ، گلی کوزید ، صمغ ، والپوتریانها ، اسیدهای آلی ، آلفامتیل پیریل کتون

خواص درمانی: ضد تشنج ، محرک ، مسکن ،بادشکن ، رفع بیخوابی ، ضد هیستری ، ضد صرع ، مقوی اعصاب و پایین آورنده فشار خون

موارد استعمال در پزشکی سنتی : سنبل الطیب یکی از مهمترین گیاهان پزشکی سنتی است که از قرن یازدهم به عنوان دارو در اغلب موارد فوق مورد استفاده قرار می گرفته است و از آن به عنوان ماده معطرکننده یاد شده است .  علاوه بر این آن را به عنوان باز کننده و تقویت کننده معده ، مدر ، قاعده آور ، ضد کرم  و ضد سرفه و برطرف کننده بیخوابی ، نشاط آور و آرام بخش توصیه  می نموده اند .

مقدار و دستور مصرف : مقدار 1-3/0 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده یا جوشانده ملایم

خرفه

اسامی عمومی دیگر : خرفه یاتورک ، بقله الحمقا ، بقله مبارکه ، بقله الزهرا ، رجله ، بربینر ، بلبشه

نام علمی دیگر : Portulace oleracea L.

نام خانواده : خرفه (Portulacaceae)

نوع گیاه : بوته

قسمت مورد استفاده : تمام گیاه

مهمترین مواد موثر دارویی : موسیلاژ، ساپونین ، تانن ، ویتامین C، املاح معدنی ، پروتئین ها ، روغن ثابت ، روغن فرار و کمی آلکالوئید ، گلی کوزید و پیگمانهای قرمز

خواص درمانی : مدر ، صفرآور، ضد اسکوبورت ، تب بر ، ضد زخم معده بوده و مصرف خام یا پخته آن باعث پایین آوردن چربی خون و رفع التهابهای داخلی بدن می گردد .

موارد استعمال در پزشکی سنتی : خنک کننده ، ضد اسکوربوت ، ملین ، ضد ورم و برای تسکین قوه باه و رفع لاغری و در استعمال خارجی برگ های له شده آن را جهت رفع سوختگی ها ، میخچه پا و دمل جوش توصیه
 می گردیده است .

مقدار و  دستور مصرف : 50 تا 100 گرم گیاه تازه روزی سه بار همراه غذا

***

امام صادق(ع):گیاهی بر زمین خوبتر و نافع‌تر از خرفه (پرپین) نیست و این سبزه‌ای بود که فاطمه دوست داشت؛ خدا لعنت کند بنی‌امیه را به جهت دشمنی که با فاطمه داشتند، این گیاه را به نام بقله الحمقاء (سبزی نادانان) نام نهادند

خرفه نام گیاهی است و آنرا بپارسی پرپهن گویند و معرب آن خرفج است و آن بعربی به بقلةالحمقاء معروف است. گویند در اصل بقلةالزهراء بوده و معاندان اهل بیت آنرا برگردانده بقلةالحمقاء خوانده‌اند.

وجه تسمیه ٔ حمقاء آن است که در مسیل و وادی‌ها و رودخانه‌ها و جاهای نمناک بیجا میروید و اختصاص به محلی ندارد.

مریم گلی

اسامی عمومی دیگر : مریمیه ، سلبیه ، شلبیه ، شای درنه

نام علمی : Salvia officinalis L .

نام خانواده : نعناع

نوع گیاه : بوته

قسمت مورد استفاده : قسمت های هوایی گیاه ( مخصوصاً برگ ها ) و روغن فرار آن

مهمترین مواد موثر دارویی : روغن فرار، ساپونین ، تانن ، رزین ، اسیدهای مختلف موسیلاژ ،نمک های معدنی ، نمک های معدنی ، ویتامین ها ، استروژن ، آسپاراژین ، پیکروسالوین ، سالوین و فلاونوئید

خواص درمانی : ضد اسپاسم ، محرک ، قابض ، نیرودهنده ، تسهیل کننده ی عمل هضم ، ضد نفخ ، پایین آورنده قند خون ، ضد عرق ، صفرا آور ، قاعده آور ، ضد عفونی کننده

موارد استعمال در پزشکی سنتی : تقویت کننده ، ضد تشنج ، تب بر ، رفع عرق شبانه ، آرام کننده و در استعمال خارجی جهت التیام و ضد عفونی کردن زخم ها ، آلودگی مخاط دهان ، آفت و جلوگیری از خونریزی لثه ها ، ناراحتی های اعصاب و دود برگ های خشک آن جهت حمله های آسمی به کار می برده اند .

مقدار و دستور مصرف : مقدار 4-2 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده

پیاز

اسامی عمومی دیگر : بصل ، پیاز رسمی

نام علمی : Allium cepa L.

نام خانواده : لاله

نوع گیاه : بوته

قسمت مورد استفاده : بولب (پیاز) و تخم

مهمترین مواد موثر دارویی :

روغن فرار ، ( آلیلیک دی سولفیدها ) ، اینولین ، کوئرستین ، املاح معدنی ، ویتامین های معدنی A ، B ، C ، آنزیم های مختلف ، گلوکمین( انسولین گیاهی ) ، کپتین ، فلاونوئید، کاتشل ، اسیدپروکاتشیک ، ساپونین ، اسید تیولیانیک ، الکالوئید

خواص درمانی : مدر، ضدعفونی کننده ، پایین آورنده قند خون ، پایین آورنده فشار خون ، ضد التهاب ، ضدروماتیسم ، ضد کرم ، ضد اسکوربوت ، خلط آور ، محرک قوه ی باه ، مسکن دردهای عصبی ، جلوگیری از تغییر پلاکت ها

موارد استعمال در پزشکی سنتی : ضدعفونی کننده ، ضد کرم ، باد شکن ، مدر ، خلط آور ، ضد سرفه ، مقوه ی قوه ی باه و مقوی معده ،قولنج و پائین آورنده فشار خون و قند خون  / تخم پیاز را همراه با روغن بادام و شکر به عنوان بر طرف کننده ی تب های حصبه توصیه کرده اند .

مقدار و دستور مصرف : 100 تا 50 گرم روزی دوبار به صورت خام همراه غذا

زیتون

اسامی عمومی دیگر : زه دار ، درخت زیتون

نام علمی : Olea  europaea L : O . aucheria L 

نام خانوداه : زیتون (Oleaceae)

نوع گیاه : درخت و درختچه

قسمت مورد استفاده : روغن میوه ، میوه ، برگ ، پوست

مهمترین مواد موثر دارویی : میوه : روغن ثابت ، گلی کوزید ( اولئوروپین و اولئوزید ) برگ : اوله استرول ، اوله استرانل ، مانیت ، اولیوین ، رزین ، تانن ، ساپونین ، کولین

خواص درمانی : میوه و روغن زیتون را به عنوان مسهل و ملین ، مدر ، صفرآور ، مغذی ، پایین آورنده قند خون و فشار خون مورد استفاده قرار می دادند ، برگ وپوست آن را به عنوان قابض ، مقوی ، مدر ، تب بر ، پایین آورنده ی فشار خون و ضد اسکلروز به کار می برند .

موارد استعمال در پزشکی سنتی : برگ و میوه زیتون را به عنوان پایین آورنده فشارخون ، مسهل ، جهت درد اعضا و عرق النساء جهت رفع پیچش دل و بیرون راندن سنگ کلیه و مثانه ، رفع سرفه های خشک و به عنوان مقوی قوه باه و در استعمال خارجی جهت برطرف کردن درد کمر و التیام زخمها توصیه می نموده اند و همچنین به عنوان ماده ی کمکی فراورده های دارویی مورد استفاده قرار می گرفته است .

مقدار و دستور مصرف : 30 تا 40 گرم روغن آن را به  عنوان مسهل ، 8-4 گرم گرد برگ یا پوست آن را روزی 3 بار به صورت دم کرده

شنبلیله

اسامی عمومی دیگر : حلبه ، تخم شنبلیله ، خلبد ، بسبسه

نام علمی : Trigonella foenum –graecum L.

نام خانواده : نخود  (Papilionaceae) (Leguminosae)

نوع گیاه : بوته

قسمت مورد استفاده : دانه و برگ  

مهمترین مواد موثر دارویی : تری گونلین ، اسید نیکوتینیک ، کولین ، دیوس جنین ، مواد رنگی ، صمغ ، تانن ، موسیلاژ، ساپونین ،چربی ( کلسترول ) ، رزین ، املاح معدنی ، کمی روغن فرار و ویتامینهای C,D، برگهای تازه دارای مقداری اسید مالیک ، اسید مالونیک و اسید سیتریک می باشد .

خواص درمانی :  مقوی ، قابض ، نرم کننده ، خلط آور ، مقوی قوه باه ، قاعده آور ، مدر ، پایین آورنده ی قند خون ، شیرافزا و پایین آورنده کلسترول خون 

موارد استعمال در پزشکی سنتی :به عنوان نرم کننده ، تسکین سرفه و برونشیت ، صاف کننده ی صدا ، تقویت کننده قوای جسمی و روحی ، درمان مرض قند و در استعمال خارجی برای جلوگیری از ریزش موی سر و شستشوی محل سوختگی مورد استفاده قرار می گرفته است .  

مقدار و دستور مصرف : 6-1 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده یا جوشانده  

گوجه فرنگی

اسامی عمومی دیگر : تماته ، طعاطم ، قوطه ، بندوره

نام علمی : Lycopersicum esculentum Mill.;Solanom lycopersicum L.

نام خانواده : سیب زمینی (Solanaceae)

نوع گیاه : بوته

قسمت مورد استفاده : میوه

مهمترین مواد موثر دارویی : سولانین ، ساپونین ، مواد رنگی ، کاروتن ، ویتامینها مخصوصا ویتامین C ، اسید مالیک ، توماتیدین و املاح معدنی

خواص درمانی : مغذی ، ضد درد به ویژه درد مفاصل ، دفع سنگ کلیه و ناراحتیهای دهان و گلو

موارد استعمال در پزشکی سنتی : برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل مخصوصاً روماتیسم ، نقرس ، دفع سنگ کلیه ، تصفیه کننده خون ، گلو درد و به عنوان ضد عفونی کننده دستگاه گوارش ودر استعمال خارجی برای معالجه آکنه و غرور و جوش صورت توصیه شده است .

مقدار و دستور مصرف : علاوه بر خوردن میوه تازه آن (3-4 دانه ) ، گرد خشک شده شیره آن 2-1 گرم روزی سه بار همراه با غذا

میوه

در جریان تبدیل تخمک به دانه ، جدار تخمدان نیز بر اثر رشد و تغییرات تبدیل به میوه شده ؛ دانه را در بر می گیرد . دانه های درون میوه بر اثر باز شدن یا شکستگی و یا تخریب جدار میوه از آن آزاد شده یا در آن باقی می مانند مانند میوه های ناشکوفا . در برخی از گیاهان تخمدان بدون تلقیح تخمک به میوه تبدیل می شود ؛ این قبیل میوه ها را میوه ی بکر (پارتنوکارپیک)   Parthenocarpique  می گویند .

تشکیل میوه

با رشد و تحولات میوه جدار تخمدان و تبدیل آن به میوه ، سایر بخشهای مادگی معمولاً از بین میروند . در برخی از گیاهان قسمتهایی از گل به صورت زوایدی که سبب سهولت پراکنش میوه میشوند در آن باقی می مانند , مانند میوه آلاله ، شقایق، فندق ، عروسک پشت پرده و غیره .

اگر مادگی از برچه های جدا از هم تشکیل شده باشد ، هر برچه آن ایجاد میوه مستقلی را می کند و مجموعه ای به نام میوه مرکب روی نهنج به وجود می آید مانند میوه آلاله و ماگنولیا .

مادگی در اکثر گیاهان از برچه های پیوسته به هم تشکیل شده (گاموکارپیک) ،ایجاد میوه ی واحدی را می کند .

در جریان بارورشدن مادگی ، یعنی تبدیل تخمدان به میوه ، در وضع اولیه تخمدانهای گاموکارپیک به علت از بین رفتن یا اضافه شدن جدار برچه ها و به وجود آمدن دیواره های کاذب تعداد خانه های اولیه تخمدان کم یا زیاد شده ، تغییرات عمقی در آن به وجود می آید .

به عنوان مثال تخمدان جوان در گیاهان تیره خرما و بلوط غالباً سه برچه ای و هر برچه ی آنها دارای دو تخمک است ومجموعاً تخمدان خرما و بلوط دارای شش تخمک است که فقط یکی از تخمکهای آن تلقیح شده ، رشد می کند و با از بین رفتن بقیه تخمکها ، میوه رسیده در بلوط ها یک فندقه ای و در خرما تک دانه ای می شود . در بعضی از گیاهان مانند شب بو بر عکس این حالت ، تخمدان بر اثر پیدایش جدارهای کاذب دارای خانه های اضافی می گردد . در تیره شب بو ، تخمدان در ابتدا دارای دو برچه و یک خانه است که در جریان رشد ، با پیدایش یک دیواره ی کاذب فضای تخمدان دو قسمتی شده ، میوه دو خانه ای را به وجود می آورد . در گیاهان تیره ی نعناع و گل گاوزبان نیز تخمدان در ابتدا دو خانه و دو تخمکی است ، ولی در هنگام رسیدن به میوه ی چهار فندقه ای تبدیل می شود .

ساختمان میوه ی رسیده

فرابر میوه مرکب از سه بخش زیر است :

الف – برون بر (Epicarpe) از اپیدرم خارجی تخمدان به وجود می آید .

ب – میان بر (Mesocarpe) از مزوفیل یا پارانشیم برگ برچه ای (اسپوروفیل) حاصل می شود .

ج – درون بر(Endocarpe) با آنکه ظاهراً اپیدرم داخلی تخمدان به نظر می آید ، ولی از لایه داخلی اپیدرم واز پارانشیم جدار تخمدان ناشی می شود .

حد رشد و توسعه سه قسمت مختلف جدار میوه ، یا دوام آنها نسبت به هم برابر نیست و از این رو میوه ها را به دو دسته تقسیم می کنند :

1-  میوه های گوشتی

در میوه های گوشتی ، فرابر از سلولهای آبدار و اپیدرم از سلولهای درشت و گاه پوشیده از کرکهای پرزمانند تشکیل می یابد . میان بر میوه های گوشتی را نوعی بافت پارانشیمی مرکب از سلولهای درشت آبدار ، با جدار نازک سلولزی و واکوئل بزرگ محتوی مواد ذخیره ای فراوان تشکیل می دهد . مواد اندوخته در سلولهای میان بر میوه ها بسیار متفاوت و به طور کلی مرکب از فندقه ها ، اسیدهای آلی ، مواد آلی ، مواد روغنی و گاهی نشاسته و رنگیزه های آنتوسانیک یا کاروتنوئید است.

درون بر در میوه های گوشتی ممکن است آبدار و یا به صورت پرده نازکی در آید . در حالت اخیر میوه تقریبا ً تماما ًگوشتی می شود که به آن میوه « سته » می گویند . در بعضی از میوه های گوشتی درون بر و حتی بخشهای درونی میان بر نیز چوبی و استخوانی شده ، تشکیل هسته را می دهند . به میوه های گوشتی دارای هسته ، مانند گیلاس ، هلو و گوجه ، میوه های شفت می گویند .

2- میوه های خشک

در این میوه ها فرابر ، خشک و غیر قابل نفوذ شده ، در هنگام رسیدن دانه ها ، بخش رویی آن به صور  و اشکال مختلف تحلیل رفته ، حالت غشایی پیدا می کند . بدیهی است در طبیعت فقط همین دو نوع میوه ، یعنی خشک و آبدار وجود نداشته ، بلکه صور حد واسط بین میوه خشک و آبدار بسیار فراوان اند .

پراکنش دانه و بذر افشانی

خروج و پراکندگی دانه از محفظه ی تخمدان را « بذر افشانی » می گویند .

بذرافشانی در میوه های آبدار و گوشتی بر اثر عوامل بیولوژیک مانند باکتریها و قارچها (پوسیدگی ) صورت می گیرد .

بذرافشانی در میوه های خشک ممکن است بر اثر مکانیسم خاصی که منجر به شکوفایی میوه می شود صورت گیرد و یا دانه تا هنگام رویش درون میوه باقی می ماند . بنابراین میوه های خشک را می توان به دو گروه « شکوفا و ناشکوفا » تقسیم نمود :

الف – میوه های شکوفا  : در موقع رسیدن دانه ها باز شده ، دانه ها رها می شوند.

ب – میوه های ناشکوفا : برون بر آنها تا موقع جوانه زدن دانه ها ، آنها را در بر می گیرد .

                                                   زعفران

اسامی عمومی دیگر : گروکو ، نجوان ، کیسر، رفون ، راس الزغون، شعر الزغوال

نام علمی : Crocus sativus L.

نام خانواده : زنبق

نوع گیاه : بوته

 قسمت مورد استفاده : کلاله و خامه

مهمترین مواد موثر دارویی : مواد رنگی ، کروسین ، پیرو کروسین ، کروستین ،لیکوپن ، موم ، موسیلاژ ، پلی کروئیت ، روغن فرار ،سافرانول

خواص درمانی :  مقوی معده ، محرک ، ضد اسپاسم ، قاعده اور ، محرک قوه باه ، مقوی اعصاب

موارد استعمال در پزشکی سنتی : به عنوان تسکین دهنده بیماری آسم وسیاه سرفه ، قاعده آور ، علاوه بر این اثر مسکن سرفه در برونشیتهای مزمن نیز قائل بوده اند .   

مقدار ودستور مصرف :  گرد زعفران به مقدار 1-2/0 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده

توجه : به علت سمی بودن نباید در دوران حاملگی و شیردهی تجویز گردد.  

خرما

اسامی عمومی دیگر : درخت خرما ، نخل ، تمر 

نام علمی : Phoenix dactylifera L.

نام خانواده : نخل Palmae

نوع گیاه : درخت

 قسمت مورد استفاده : میوه

مهمترین مواد موثر دارویی : تانن ، موسیلاژ ، املاح معدنی ( کلسیم و آهن ) ، قندها ، پکتین ، مواد آلبومینوئیدی ، ویتامینها (E,D,B,B₂,B₁.A)

خواص درمانی :  مغذی ، خلط آور ، مقوی باه ، مقوی عمومی ، ملین و نرم کننده ، مدر و آرام کننده 

موارد استعمال در پزشکی سنتی :به عنوان تقویت کننده  عمومی بدن و چاق کننده ، تسریع کننده زایمان و ضد درد استفاده می نموده اند . گرد سوخته هسته خرما را جهت زخمهای جلدی مفید می دانستند . 

مقدار ودستور مصرف : مقدار 4 تا 6 عدد میوه تازه آن را توصیه نموده اند .